Jak pomóc dziecku z dysleksją? Jak sprawić, aby chętnie czytało?

Jak pomóc dziecku w nauce jeżeli dziecko jest dyslektykiem

Rodzice dzieci rozpoczynających edukację, często już w przedszkolu słyszą o dysleksji. Dobry logopeda u czteroletniego dziecka zauważy, że coś może być na rzeczy… Rodzice drżą później przez kilka kolejnych lat o to, aby ten problem szczęśliwie ominął ich pociechę. Jednak niekiedy pod koniec III klasy szkoły podstawowej pada ostateczna diagnoza – dysleksja. I zaczyna się droga „pod górkę”…

Czym jest dysleksja?

Dysleksja jest określana jest jako specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Powstaje ponieważ mózg nie przetwarza w sposób prawidłowy formy pisanej i/lub języka mówionego.

Z dysleksją rozwojową wiążą się trzy ważne terminy:

  • DYSLEKSJA – specyficzne trudności w czytaniu;
  • DYSORTOGRAFIA – specyficzne trudności z opanowaniem poprawnej pisowni (także błędy ortograficzne);
  • DYSGRAFIA – słaby poziom graficzny pisma.

Co do częstości występowania dysleksji mamy rozbieżne dane w literaturze. Według polskich badań odsetek dzieci dyslektycznych stanowi około 9-10% (Bogdanowicz, Jaklewicz 1968-1982).

Symptomy dysleksji można rozpoznać już u bardzo małych dzieci. Często zwiastuje ją nieprawidłowy rozwój mowy – jeżeli dziecko mówi i słyszy ‘safa’, to tak też napisze. Przedstawienie słowa ‘szafa’ za pomocą dwuznaku, do czego dojdzie najpóźniej w pierwszej klasie, będzie dla niego… dziwne. Zagrożenie dysleksją we wczesnym dzieciństwie sygnalizować mogą także:

  • niezgrabność ruchowa objawiająca się podczas zabaw, pisania i rysowania (brzydkie pismo),
  • trudności z określeniem stron prawa/lewa, oburęczność,
  • trudności w układaniu puzzli, przerysowaniu wzoru graficznego,
  • trudności w sylabizowaniu i głoskowaniu wyrazów,
  • trudności w czytaniu i pisaniu pomimo dobrej inteligencji oraz odpowiedniego wsparcia środowiskowo-dydaktycznego tj. pismo zwierciadlane, mylenie liter o podobnym kształcie (p-b-d-g), liter odpowiadających głoskom zbliżonym fonetycznie, opuszczanie liter, błędy ortograficzne pomimo znajomości zasad ortografii.

CZY TO TEŻ TWOJA HISTORIA?

„Mój Janek już w zerówce miał problemy z sylabizowaniem, potem głosowaniem. Składanie liter w wyrazy, to był koszmar. W rezultacie uczył się czytanek na pamięć – to akurat szło mu doskonale. Zawsze był wygadany, dlatego pięknie opowiadał i trafnie odpowiadał na pytania. Być może dlatego problem zwany dysleksją wypłynął dużo później – dopiero w czasie kiedy trzeba było samodzielnie czytać lektury. Żadnej z nich nie był w stanie przeczytać w zadanym przez nauczyciela czasie. Nie dobijał nawet do połowy. Poprosiłam o badanie. Diagnoza była jednoznaczna – dysleksja rozwojowa przy wysokich zdolnościach intelektualnych. Zaczęliśmy terapię. To była niekończąca się walka o każde pięć minut spędzone nad ćwiczeniami. Ale nie tylko o ćwiczenia chodziło. Przede wszystkim o emocje i poczucie własnej wartości. Aby pomimo dysleksji nie poleciało ‘na łeb, na szyję’. Czy się udało? Czas pokaże…”

DEKALOG RODZICA MAŁEGO DYSLEKTYKA

Wsparcie dziecka z dysleksją jest ogromnie ważne. Nie podcinaj skrzydeł, pomóż latać!

  1. Jak najwcześniej podejmij działania związane diagnozą i profilaktyką dysleksji, aby zminimalizować u dziecka późniejsze trudności szkolne.
  2. Zasygnalizuj dziecku delikatnie, że możliwe są pewne trudności, ale zawsze może liczyć na Twoje wsparcie i zrozumienie.
  3. Dziecko uczy się czytać poprzez czytanie, a pisać poprzez pisanie. Ćwiczenia są konieczne – dbaj o ich spokojny przebieg i regularność.
  4. Buduj pozytywną samoocenę dziecka. Dbaj o równowagę – jego samoocena nie może zależeć tylko od osiągnięć w szkole.
  5. Wyjaśnij problem z dysleksją rodzeństwu dziecka, aby uzyskać wsparcie i zrozumienie. Ze względu na dużą ilość ćwiczeń z dzieckiem dyslektycznym, rodzice muszą poświęcać mu więcej czasu. Jednak w miarę możliwości należy zadbać o to, aby inne dzieci na tym nie traciły.
  6. Wyrabiaj w dziecku pozytywne nastawienie do pracy i szkoły. Chwal nie za osiągnięcia lecz za pracę włożoną w wykonanie zadania czy też dzieła.
  7. Zachęcaj dziecko do niezależności w odrabianiu lekcji. Jeżeli będziesz kontrolować każdy jego ruch, wyrobisz w nim poczucie, że bez pomocy sobie nie poradzi.
  8. Wykonując z dzieckiem dodatkowe ćwiczenia, trzymajcie się założonego planu czasowego.
  9. Lepiej zrobić krok w tył i dać dziecku poczucie sukcesu, niż stale podnosić poprzeczkę nie pozwalając zasmakować zwycięstwa. Nawet jeżeli dziecko ponosi porażkę, doceń jego pracę, jeżeli się stara!
  10. Dysleksja to nie koniec świata, ale początek terapeutycznej wędrówki!

JAK ZACHĘCAĆ DO CZYTANIA I ĆWICZEŃ?

Twoje dziecko powinno wiedzieć, że jego trudności nie są życiowym dramatem, ba niejednokrotnie dotykają ludzi wybitnych. Powiedz mu, że jest w towarzystwie Edisona, Einsteina i Andersena. Dysleksja nie jest więc synonimem porażki. Oznacza jednak więcej ćwiczeń i treningów w drodze do sukcesu.

Do czytania zachęcaj podsuwając ciekawe książki, dostosowane do wieku i zainteresowań dziecka. Uświadom, że w słowie pisanym są odpowiedzi na praktycznie każde pytanie jakie zrodzi się w jego głowie. Zachęcaj do poszukiwań, rozbudzaj ciekawość świata.

Ucz alternatywnych sposobów notowania. Dziś wiemy, że dobre notatki to mapy myśli i łańcuchy zdarzeń. Dziecko nie musi dużo pisać – zamiast tego rysuje i koloruje, a zapamiętywanie jest przy tym znacznie skuteczniejsze.

Problemy dyslektyczne u dziecka wywołują ogromny stres szkolny. Postaw na to, aby nauczyć dziecko radzić sobie z trudnymi sytuacjami. Naucz je skutecznej relaksacji. Wiele sposobów na stres dziecko pozna na naszych kursach. Nauczy się dobrze notować. Pozna kocie ruchy, które udoskonalą jego umysł. Zapraszamy!

Więcej dobrych rad